Pika Sendromu Nedir, Belirtileri Nelerdir, Nasıl Anlaşılır?

Pika sendromu nedir, belirtileri nasıldır? Pika sendromu kimlerde görülür, tedavi yolları nasıldır? Sendrom hakkında merak edilen ayrıntıları inceleyebilirsiniz.

Pika Sendromu Nedir, Belirtileri Nelerdir, Nasıl Anlaşılır?

Pika sendromunun ne olduğu ve özellikleri ile alakalı yapılan çalışmalarda hastalığın beslenme bozukluklarından kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. Pika sendromu bulunan kişilerde toprak, kil , kömür vb. maddeleri yeme alışkanlığı bulunur. Halk arasında toprak yeme alışkanlığı olarak anılır. Minerallerin eksikliğinden kaynaklanan bir rahatsızlıktır. Araştırmacılara göre gelişim aşamasında olan ülkelerde görülme sıklığı daha fazladır.

Pika Sendromu Nedir?

Pika sendromunun tanımı vücuttaki besin eksikliğinin giderilmesi için besin niteliği taşımayan öğelerin yenmesi olarak yapılır. Bebeklik çağlarından yetişkinlik dönemine kadar devam edebilir.  Ağırlıklı olarak 2-6 yaş arası çocuklarda görülür. Pika sendromu hastalarının yeme isteği duyduğu maddeler şu şekilde sıralanabilir:

  • Toprak,
  • Tebeşir,
  • İp ve yün,
  • Saç,
  • Bez,
  • Kağıt,
  • Sabun,
  • Pudra,
  • Boya,
  • Sakız,
  • Metal,
  • Çakıl,
  • Kömür,
  • Nişasta,
  • Kil,
  • Kül .

Sendroma ismini veren pika Latince kökenli bir sözcüktür. Saksağan, Latincede “pica pica” anlamına gelir. Saksağan böcek, solucan veya leş yiyerek beslenen bir kuş türüdür. Yuva yapma aşamasında ise bulabildiği her türlü teneke, dal, boncuk vb. materyali kullanır. Bu benzerlikten dolayı hastalık pika sendromu olarak anılmıştır.

Pika Sendromu Belirtileri

Pika sendromunun semptomları incelendiğinde gıda dışı ürünlerin yenmesinden kaynaklanan komplikasyonlar görülür. Hastalık her iki cinste de eşit oranda ortaya çıkabilir. Zehirli veya toksik madde içeren öğelerin tüketilmesiyle sorunlar meydana gelir. Pika sendromu belirtileri şunlardır:

  • Midede bozulma,
  • Karın ağrıları,
  • İshal veya kabız olma,
  • Dışkıda kan görülmesi,
  • Dişte meydana gelen hasarlar,
  • Enfeksiyon,
  • Bağırsak problemleri (tıkanma veya delinme),
  • Kurşun zehirlenmesi.

Pika Sendromu Nasıl Anlaşılır?

Pika sendromunun anlaşılması için semptomlara dikkat edilmelidir. Genellikle çocukluğun erken dönemlerinde merak duygusu fazla olduğundan her türlü cismi ağıza götürme davranışı mevcuttur. Pika sendromu tanısı konabilmesi için davranış bozukluğunun alışkanlık haline getirilmiş olması gerekir. 30 günden daha fazla süredir bu alışkanlık varsa risk söz konusudur. Kültürel veya coğrafi farklılıklardan dolayı anneden çocuğa geçen birtakım gelenek veya alışkanlıklar için pika sendromu tanısı konmaz. Afrika veya Amerika’da gebelerdeki bulantıya karşı çamaşır kolası yeme alışkanlığı vardır. Bu tip durumlar anneden sonra çocukta da görülebilen durumlardır. Pika sendromunun tanısı için kriterler şunlardır:

  • 1 aydan fazla gıda dışı madde tüketimi olması,
  • Davranışın sürekli tekrarlanması,
  • Davranışın 1,5-2 yaş ve daha büyük çocuklarda gözlemlenmesi,
  • Kültürel, dini, geleneksel vb. bir nedenin bulunmaması.

Noonan Sendromu nedir? Bilgilerine de bakabilirsiniz.

Pika Sendromu Nedenleri

Pika sendromunun sebepleri arasında besin yetersizliğinden kaynaklanan veya farklı hastalık temelli sorunlar bulunabilir. Günümüzde gelişmiş ülkelerde hastalık görülme sıklığı %12, gelişmekte veya az gelmişlerde %51 olarak bilinir. Pika sendromu nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Demir, çinko vb. besin maddesinin vücutta eksik olması,
  • B1 ve B6 vitamin eksiklikleri,
  • Beslenmede yetersizlik ve yanlış beslenme alışkanlıkları,
  • Gebelerde görülen demir anemisinden kaynaklanan durumlar,
  • Obsesif kompulsif bozukluk veya şizofreni bulunan kişilerde geliştirilen besin alışkanlığı,
  • Zihinsel engellilik veya otizm durumları,
  • Gıda dışı maddelerin yemekten duyulan haz,
  • Bazı coğrafi bölgelerde kabul görmüş gıda dışı maddeleri yeme davranışı.

Pika sendromuna sebep olan psikolojik etkenler genellikle yaşanan stres durumları ile alakalıdır. Sendromun psikolojik nedenleri şu şekildedir:

  • Sevgi eksikliği hissedilmesi,
  • Güven duygusunun gelişmemiş olması,
  • Sağlıksız ebeveyn ve çocuk ilişkisi,
  • İstismar,
  • Çocuğun anneden yoksun olması,
  • Aile yapısında problemler ve huzursuz ilişkiler.

Pika sendromunun daha çok görüldüğü risk grupları şu şekildedir:

  • Anne ve babası boşanmış olan çocuklar,
  • İstismara maruz kalan çocuklar,
  • Aile içi bağlarda kopukluk yaşayanlar,
  • Epilepsi hastalığı bulunanlar,
  • Otizimli çocuklar,
  • Zihinsel rahatsızlığı bulunan çocuklar,
  • Gelişim geriliği bulunan çocuklar,
  • Şizofreni hastaları.

Pika sendromuna sosyoekonomik açıdan az gelişmiş toplumlarda daha fazla rastlanılabilir. Beslenme açısından sınırlı imkanların bulunması yetersiz beslenmeye neden olur. Kırmızı et, yoğurt, süt, yumurta gibi besleyici öğelerin daha az tüketilebilmesi hastalığın daha sık görülmesine zemin hazırlar.

Yetişkinlerde Pika Sendromu

Yetişkinlerde görülen pika sendromu çoğunlukla hamilelikte görülür. Anne adaylarının vücutlarında bulunan eksik maddelerden dolayı besin olmayan maddeleri yeme isteği oluşur. Gebelik döneminde kil, toprak, cam vb. madelerin aşerilmesi pika sendromuna işaret eder. Yapılan testler sonucunda büyük oranda anne adayında kansızlık görülür. Sendrom bebeğin sağlığını da olumsuz etkileyerek farklı sorunlara yol açabilir.

Hayvanlarda Pika Sendromu

Hayvanlarda görülen pika sendromu insanda olduğu gibi aynı belirtilerle ortaya çıkan davranış bozukluğudur. Vücut tarafından sindirilmesi zor ve yiyecek olmayan maddelerin tüketilmesi hayvanlar için de tehlike oluşturur. İnek, koyun, kedi ve köpeklerde görülebilir. İç parazit, stres ve beslenme bozuklukları pika sendromunun hayvanlarda görülmesine yol açar. Özellikle sürü olarak yaşayan hayvanlarda alışkanlıklar hayvanlar arasında kolay yayılır. Mineral, vitamin ve besin öğelerinin dengeli kullanılması gerekir. Evcil hayvan olarak sıklıkla beslenen kedi ve köpeklerde verilen mamalar dışında farklı maddeler tüketildiği gözlenirse veterinere başvurulmalıdır.

Pika Sendromu Tedavisi

Pika sendromu için tedavi sürecinde erken teşhis büyük öneme sahiptir. Günümüzde daha sık olarak çocuklarda görülür. Doktorun tanı koyabilmesi için 2 yaşından büyük olma şartı bulunur. İlk basamakta vücutta bulunan besin eksikliklerinin tespit edilmesi gelir. Mineral eksikliğinden kaynaklanan durumlar varsa tespit edilir. Pika sendromu için tedavi öncesi yapılan araştırmalar şu şekildedir:

  • Fiziksel ve psikolojik açıdan hastada incelemeler yapılması,
  • Hastanın yaşadığı kültürel ve coğrafi çevrenin değerlendirilmesi.

Pika sendromunun tedavisi için izlenen süreç şu şekildedir:

  • Hastalık Hikayesi: Doktora başvuranların hastalığa dair öyküsü dinlenir.
  • Kan Testleri: Vücutta muhtemel olan eksikliklere karşı kan tahlili yapılır. Çoğunlukla demir ve çinko eksikliği mevcuttur. Doktor tarafından mineral takviyesi yapılabilir.
  • Beslenme Önerileri: Beslenme bozukluğunu düzeltme ve vücut değerlerini normale döndürmek için beslenme programları verilebilir.
  • Psikolojik Muayene: Yapılan tahlillerde vücut değerleri normalse sebebin psikolojik olduğundan şüphelenilir. Çocuk hastalarda pedagoglar devreye girer. İlerlemiş olan durumlarda gerekli görülürse psikiyatri veya nöroloji bölümlerine danışılır.

Pika sendromunu engellemek için demir ve mineral eksikliklerine karşı önerilen besinler şunlardır:

  • Baklagiller,
  • Yeşil sebzeler,
  • Kırmızı et ve karaciğer,
  • Deniz ürünleri,
  • Pekmez,
  • Yumurta,
  • Tam buğday içeren besinler.

Pika Sendromu Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Pika sendromunun tedavi edilmemesi durumunda ciddi sonuçlar ortaya çıkabilir. Tedavi edilmemesi durumunda vücutta kalıcı hasarlar oluşma riski bulunur. Boğaz, soluk borusu , diş, mide yaygın olarak hasar gören bölümlerdir. Çoğunlukla yenilen maddeler hijyen açısından şüphelidir. Hijyenik olmayan öğelerin besin olarak tüketilmesi farklı hastalıklara sebep olur. Pika sendromu tedavi edilmediği takdirde meydana gelen riskli durumlar şunlardır:

  • Dehidratasyon,
  • Ağızda oluşan kötü kokular,
  • Dişlerde çürümeler,
  • Bağırsakta yırtılmalar,
  • Enfeksiyon veya parazitler.

Pika Sendromu İçin Hangi Doktora Gidilir?

Pika sendromunda gidilecek doktor yaşa ve hasta özelliklerine göre değişir. Tedavi için gidilmesi gereken doktor ve bölümler şu şekildedir:

  • 18 Yaş Altı: Çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı (pediatri uzmanı) tarafından tedavi edilir.
  • Erişkin Bireyler: İç hastalıkları uzmanı 18 yaş üstü hastalarla ilgilenir.

İki durumda da hastalığın sebebini anlamak ve teşhis etmek için testler yapılır. Tahlil yapıldıktan sonra pika sendromu nedeni yine anlaşılamazsa psikolojik rahatsızlıklardan şüphelenilir ve psikiyatristler devreye girer.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER