ABD EMPERYALİZMİ YILLAR SONRA YENİDEN IRAK’A GİRİYOR !

Dünya Bülteni/ Haber Merkezi

Irak hükümeti, ülkenin petrol üretimini artırabilmek için dünyanın en büyük dört petrol şirketiyle yaptığı anlaşmanın ayrıntılarını bugün açıklayacak.

Hükümetin açıklayacağı anlaşmayla, günde 2,5 milyon varil olan petrol üretiminin iki yıl içinde 3 milyon varile çıkarılması umuluyor

Varılan anlaşma uyarınca, Exxon Mobil, BP, Shell ve Total şirketleri, Irak’a, petrol kuyularını daha verimli bir şekilde işletmesi için teknik destek verecekler.

Öteden beri, birçok kimse ABD’nin Irak’ı işgal etmesinin ardındaki asıl nedenin Irak’ın petrol zenginliği olduğunu savunuyordu. Amerikan yönetimiyse bunu sürekli olarak reddetti.

Irak petrollerinin daha verimli şekilde üretilebilmesi için, 1972 yılında devletleştirilmiş olan ‘Irak Petrol Şirketi’nin ortakları olan dört şirket, şimdi yeniden devreye giriyorlar.

Günlük petrol üretiminin yükseltilmesinin ötesinde, Irak petrollerinin çok büyük bir potansiyeli var. Irak petrol yataklarında 115 milyar varil tutarında petrol bulunduğu tahmin ediliyor.

Dolayısıyla, Avrupa ve ABD’nin yanısıra, Rusya, Çin ve Hindistan’dan onlarca petrol şirketi Irak’ta faaliyet gösteriyor veya faaliyet göstermek için izin peşinde.

Ancak petrol kaynaklarının daha verimli şekilde kullanılmaya başlamasından önce, Irak Parlamentonusu’nun Petrol Yasası’nı çıkarması gerekiyor.

Sözkonusu yasa, petrol gelilrerlinin ülke çapında nasıl paylaşılacağını belirleyecek. Bu konuda bir anlaşmaya varılabilmesi ise, hayli güç görünüyor.

Batı’nın dört petrol devi ise, Irak petrolünden aslan payını almak istiyor, uzun süredir de bunun peşindeler ve petrol yasasının çıkmasını bekliyorlar

ABD hükümeti de Irak hükümetine sürekli baskı yaparak, petrol yasasının ne zaman çıkacağını soruyor.

Yasa çıktıktan sonra, bu dört büyük şirket, hiçbir ihaleye girmeden istediklerini alabilecek. Ve ihalesiz almalarının yanısıra, 30 sene gibi uzun vadeli üretim paylaşım anlaşmaları da yapacaklar.

Bu ise Irak’ın kendi petrolünün, kendisinden çıkıp şirketlere geçmesi anlamına geliyor.

Bu tür anlaşmalar, petrol endüstrisinin en çok tercih ettiği model olsa da, Ortadoğu’daki büyük petrol üreticisi ülkelerce şiddetle reddediliyor. Çünkü diğer modellere göre şirketlere uzun dönemli sözleşmeler- Irak’ın taslak yasasında bu süre 20 ila 35 yıl olarak belirtiliyor- ve daha fazla denetim, mülkiyet ve kâr sağlıyorlar.

Ortadoğu’daki nisbeten daha bağımsız olan ülkeler bu tür anlaşmalara yanaşmıyor.